# AI-hallucinaties: waarom chatbots dingen verzinnen en wat jij eraan doet

> AI-hallucinaties uitgelegd: waarom chatbots overtuigend onjuiste antwoorden geven en wat je doet als AI verkeerde informatie over jouw bedrijf vertelt.

Bron: https://geo-kennisbank.nl/kennisbank/ai-hallucinaties/  
Uitgever: GEO-Kennisbank (geo-kennisbank.nl), een label van Harundo  
Bijgewerkt: 2026-11-10

Je vraagt een chatbot naar je eigen bedrijf en krijgt een keurig antwoord. Alleen kloppen de openingstijden niet, staat er een dienst in die je nooit hebt geleverd en wordt een concurrent als jouw vestiging genoemd. Zulke AI-hallucinaties klinken overtuigend en zijn toch onwaar. Ze komen voort uit de manier waarop taalmodellen werken. Klanten nemen ze vaak over zonder te controleren, en jij merkt het pas als iemand belt over een dienst die je niet hebt.

Kort antwoord

AI hallucinaties zijn antwoorden van een chatbot die overtuigend klinken maar niet kloppen. Taalmodellen voorspellen het meest waarschijnlijke antwoord en zoeken geen feiten op. Geeft AI onjuiste informatie over jouw bedrijf, verbeter dan eerst de bronnen: je website, je bedrijfsprofielen en vermeldingen elders. Meld de fout ook bij het platform zelf.

## Wat zijn AI-hallucinaties?

Bij een [hallucinatie](https://geo-kennisbank.nl/begrippen/#hallucinatie) ziet het antwoord van een AI-model er goed uit, maar het klopt niet. Het model brengt een verzonnen feit met dezelfde zekerheid als een echt feit, waardoor de lezer het verschil vaak niet ziet.

Denk aan een bronvermelding naar een artikel dat niet bestaat, een verkeerde datum of een uitspraak die iemand nooit heeft gedaan. Bij bedrijven gaat het meestal om praktische gegevens als adres, telefoonnummer, prijzen, openingstijden of diensten.

Een chatbot is geen database. Hij zoekt niet altijd een feit op en schrijft vaak gewoon een tekst die bij je vraag past. Soms gebruikt hij daarbij actuele webpagina's, soms alleen wat hij tijdens de training heeft geleerd, en die trainingsdata kunnen maanden of jaren oud zijn.

Een verzonnen voorbeeld: een bakker stopt met bezorgen en zet dat op zijn website. Een chatbot die vooral oude reviews kent, blijft melden dat hij bezorgt. Technisch is dat geen verzinsel. Voor de klant die op zijn brood wacht, maakt dat niets uit.

## Waarom ontstaan AI-hallucinaties?

Een taalmodel leert door enorme hoeveelheden tekst te lezen en steeds het volgende woord te voorspellen. Spelling en grammatica leert het zo heel goed. Losse feiten die weinig voorkomen, zoals de geboortedatum van een onbekend persoon of het telefoonnummer van een klein bedrijf, zijn niet uit patronen af te leiden.

OpenAI legde in september 2025 uit dat ook de manier van testen meespeelt. Gangbare tests geven punten voor een goed antwoord en niets voor „dat weet ik niet”. Gokken loont dus. In de eigen test van OpenAI weigerde het nieuwere model in 52 procent van de gevallen een antwoord, met 26 procent fouten, terwijl een ouder model vrijwel nooit weigerde en in 75 procent van de gevallen fout zat.

Zoekt een chatbot eerst op internet, dan heet dat [grounding](https://geo-kennisbank.nl/begrippen/#grounding). Dat helpt, al kan het model bronnen nog steeds verkeerd samenvatten of een onbetrouwbare pagina kiezen. Hoe beter de bronnen over jouw bedrijf, hoe kleiner die kans.

## Hoe vaak gaat het mis? AI-hallucinaties in cijfers

Het grootste onafhankelijke onderzoek tot nu toe kwam in oktober 2025 van de European Broadcasting Union en de BBC. Tweeëntwintig publieke omroepen uit achttien landen, waaronder de NOS, beoordeelden ruim 3000 antwoorden van ChatGPT, Copilot, Gemini en Perplexity op vragen over nieuws.

Bij 45 procent van de antwoorden zat minstens één belangrijk probleem. In 31 procent ging het mis met de bronnen, bijvoorbeeld door een ontbrekende of verkeerde bronvermelding. Grote fouten in de feiten, zoals verouderde informatie of verzonnen details, kwamen in 20 procent voor. Gemini scoorde het slechtst, met problemen in 76 procent van de antwoorden.

Het ging daar om nieuws en niet om bedrijven. Fouten blijken wel geen uitzondering, ook niet bij chatbots die op internet zoeken.

Gebruikers lijken dat te beseffen. Volgens het CBS vond in 2025 92 procent van de Nederlanders dat menselijke controle op AI nodig blijft. Of iedereen elk antwoord ook controleert, is een tweede, zeker bij een snelle vraag over een openingstijd.

**Hoe ziet AI jouw website?** Doe de gratis GEO-scan: 40 controles en een cijfer van 0 tot 100.

[Start de GEO-scan](https://geo-kennisbank.nl/ai-scan/)

## Welke fouten maakt AI over bedrijven?

Elke soort fout heeft een eigen oorzaak, en welke oplossing werkt hangt daarvan af. Ken je de oorzaak, dan weet je waar je moet beginnen. Deze vier zie je bij bedrijven vaak.

|Soort fout |Mogelijke oorzaak |Wat je doet |

|Verouderde gegevens |Oude pagina's, oude vermeldingen of trainingsdata |Overal bijwerken, oude pagina's doorverwijzen |

|Verkeerde diensten of prijzen |Vage teksten op je website |Per dienst een duidelijke pagina met feiten |

|Verwisseling met ander bedrijf |Gelijke naam of hetzelfde adres |Naam, plaats en KvK-nummer consequent vermelden |

|Volledig verzonnen feit |Model vult een gat in zijn kennis |Het juiste feit publiek en duidelijk vastleggen |

Verwisseling komt vooral voor bij bedrijven met een algemene naam. AI ziet je dan niet als één duidelijke [entiteit](https://geo-kennisbank.nl/begrippen/#entiteit). Gestructureerde gegevens op je website, zoals je officiële naam, adres en links naar je profielen, helpen modellen om jou van naamgenoten te onderscheiden.

## Stappenplan: AI geeft onjuiste informatie over jouw bedrijf

Een taalmodel kun je niet direct bijschrijven, de informatie waar het uit put wel. Werk in deze volgorde:

- **Leg de fout vast.** Maak een schermafbeelding met datum, platform en de vraag die je stelde.

- **Zoek de bron.** Toont de chatbot bronnen, kijk dan waar de onjuiste informatie vandaan komt.

- **Verbeter je eigen website.** Zet de juiste gegevens op een vaste, duidelijke plek, bijvoorbeeld een pagina „Over ons” en een contactpagina.

- **Werk je profielen bij.** Denk aan je Google-bedrijfsprofiel, Bing Places, KvK en branchesites.

- **Laat oude vermeldingen corrigeren.** Vraag websites met verouderde gegevens om een aanpassing.

- **Meld de fout bij het platform.** Gebruik de feedbackknop bij het antwoord. Gaat het om jou als persoon, bijvoorbeeld bij een eenmanszaak, dan kun je onder de AVG om correctie vragen.

Dan is het wachten. Zoekende chatbots nemen wijzigingen sneller over dan modellen die alleen op trainingsdata draaien, dus stel na een paar weken dezelfde vraag opnieuw en vergelijk het antwoord met je schermafbeelding.

## Veelgemaakte fouten bij het herstellen van AI-fouten

Alleen de feedbackknop gebruiken is te weinig. Zo'n melding helpt het platform, maar staat de onjuiste informatie op tien websites, dan komt de fout gewoon terug.

Je eigen chatbot vergeten is riskanter. In 2024 moest Air Canada een klant compenseren omdat de chatbot op de eigen website een kortingsregeling verkeerd uitlegde. Het tribunaal vond het bedrijf verantwoordelijk voor alle informatie op zijn site, ook die van een chatbot.

Ernstige fouten komen ook echt voor. In maart 2025 diende de privacyorganisatie noyb een klacht in bij de Noorse toezichthouder, nadat ChatGPT een Noorse man ten onrechte had beschuldigd van een zwaar misdrijf.

En dan de vage teksten. Beschrijf je je diensten in algemene termen, dan laat je ruimte die een model zelf invult. Noem liever je werkgebied, je diensten, je prijzen of tarieven en wat je juist niet doet. Lees meer in [E-E-A-T](https://geo-kennisbank.nl/kennisbank/eeat/).

## Wat dit betekent voor jou

AI hallucinaties kun je niet uitbannen. Wel kun je de kans flink verkleinen dat ze over jouw bedrijf gaan. Een AI-model vult vooral gaten in, dus hoe minder gaten, hoe minder ruimte voor verzinsels. Zet je belangrijkste gegevens duidelijk en actueel op je eigen website en zorg dat ze overal hetzelfde zijn. Controleer elke paar maanden wat ChatGPT, Gemini, Copilot en Perplexity over je zeggen, met de vragen die klanten echt stellen, en leg vast wat je vindt zodat je ziet of je verbeteringen effect hebben. Heb je zelf een chatbot op je site? Test die net zo kritisch als een nieuwe medewerker die je inwerkt.

## Conclusie

Chatbots verzinnen dingen omdat ze voorspellen in plaats van opzoeken, en omdat gokken in hun training wordt beloond. Volgens onderzoek van de EBU bevat bijna de helft van de antwoorden over nieuws een belangrijk probleem. Het model zelf pas je niet aan. De bronnen waar het uit put wel, en duidelijke, actuele en overal gelijke bedrijfsgegevens zijn je beste bescherming tegen verzinsels. Of AI jouw bedrijf noemt en wat het erover zegt, zie je met de gratis [vermeldingscheck](https://geo-kennisbank.nl/vermeldingscheck/).

## Veelgestelde vragen

### Wat is een AI-hallucinatie?
Een antwoord van een AI-model dat overtuigend klinkt maar feitelijk onjuist of verzonnen is. Denk aan een bron die niet bestaat, een verkeerd adres of een dienst die een bedrijf niet levert. Het model brengt zo'n verzinsel met dezelfde zekerheid als een echt feit, dus de lezer ziet het verschil vaak niet.

### Waarom verzinnen chatbots dingen?
Taalmodellen voorspellen het meest waarschijnlijke vervolg van een tekst en zoeken niet altijd een feit op. Losse feiten die weinig voorkomen, zoals het telefoonnummer van een klein bedrijf, zijn niet uit patronen af te leiden. Volgens OpenAI belonen gangbare tests daarbij gokken boven toegeven dat het model iets niet weet.

### Kun je een chatbot dwingen een fout over je bedrijf te herstellen?
Niet direct. Meld de fout via de feedbackknop en verbeter de bronnen die AI gebruikt, zoals je website, je bedrijfsprofielen en oude vermeldingen op andere sites. Gaat het om persoonsgegevens, bijvoorbeeld bij een eenmanszaak, dan kun je onder de AVG om correctie vragen.

### Komen hallucinaties minder voor als een chatbot zoekt op internet?
Meestal wel, omdat het antwoord dan op actuele bronnen rust. Helemaal weg zijn ze niet. Het model kan bronnen verkeerd samenvatten of een onbetrouwbare pagina kiezen, en in onderzoek van de EBU had 31 procent van de antwoorden problemen met bronnen.

### Ben ik aansprakelijk voor wat mijn eigen chatbot zegt?
Dat kan. In 2024 oordeelde een Canadees tribunaal dat Air Canada verantwoordelijk was voor onjuiste informatie van zijn eigen chatbot op de website, die een kortingsregeling verkeerd had uitgelegd. Test een chatbot op je site dus voordat klanten ermee praten.

## Bronnen

- OpenAI: Why language models hallucinate (2025)
- EBU en BBC: News Integrity in AI Assistants (2025)
- Civil Resolution Tribunal British Columbia: Moffatt v. Air Canada (2024)
- noyb: AI hallucinations, ChatGPT created a fake child murderer (2025)
- CBS: AI in de samenleving, ervaringen en opinies (2026)
- Google Search Central: AI features and your website