# Deep research: onderzoek laten doen door AI

> Wat is deep research? Zo laat je ChatGPT, Gemini of Perplexity onderzoek doen, wat het oplevert en hoe je een AI-rapport controleert voor je het gebruikt.

Bron: https://geo-kennisbank.nl/kennisbank/deep-research/  
Uitgever: GEO-Kennisbank (geo-kennisbank.nl), een label van Harundo  
Bijgewerkt: 2026-11-10

Met deep research doet een AI-assistent zelfstandig onderzoek: hij zoekt tientallen bronnen op, leest ze en schrijft er een rapport met bronverwijzingen over. ChatGPT, Gemini en Perplexity hebben het allemaal, en volgens de aanbieders staat zo'n rapport er in enkele minuten tot een half uur. Handig voor een marktverkenning of een vergelijking van leveranciers. Maar het leest vlot, ook als er fouten in staan. OpenAI zegt zelf dat de functie feiten kan verzinnen.

Kort antwoord

Deep research is een modus in ChatGPT, Gemini en Perplexity waarin de AI een vraag in meerdere stappen onderzoekt. Hij zoekt op het web, leest bronnen en levert een rapport met bronverwijzingen, volgens de aanbieders in 2 tot 30 minuten. Gebruik het als startpunt en niet als eindcontrole. Er kunnen fouten in staan, dus loop de bronnen zelf na.

## Wat is deep research en hoe werkt het?

Een gewone chatvraag levert één antwoord op. Bij deep research maakt de AI eerst een plan, zoekt dan op het web, leest wat hij vindt, bedenkt nieuwe zoekvragen en schrijft aan het eind een rapport. OpenAI beschrijft het als een agent die veel online bronnen vindt, analyseert en samenvoegt. Meer over zulke zelfstandige software lees je in [AI-agents uitgelegd](https://geo-kennisbank.nl/kennisbank/ai-agents-uitgelegd/).

De drie grote aanbieders werken net iets anders:

|Tool |Gestart |Duur volgens aanbieder |Opvallend |

|ChatGPT |februari 2025 |5 tot 30 minuten |Werkt ook met geüploade bestanden |

|Gemini |december 2024 |enkele minuten |Je keurt eerst het onderzoeksplan goed |

|Perplexity |februari 2025 |meestal onder 3 minuten |Export naar pdf of document |

Alle drie gebruiken een zoekindex en een taalmodel. Het rapport is dus zo goed als de pagina's die de AI kan vinden en begrijpt. Twee tools geven bij dezelfde vraag daarom vaak verschillende antwoorden: ze halen andere bronnen op, maken een ander plan en schrijven met een ander model.

Je geeft de AI meer tijd en krijgt een langer, beter onderbouwd document terug. Voor een simpele feitenvraag is dat te veel van het goede.

## Waarom deep research nu telt

Onderzoek dat vroeger uren kostte, past nu in een koffiepauze. OpenAI lanceerde de functie op 2 februari 2025 en maakte haar op 5 februari ook beschikbaar in de Europese Economische Ruimte. Sinds 10 februari 2026 kun je er volgens OpenAI ook apps aan koppelen en het zoeken beperken tot sites die je vertrouwt.

Zorgvuldig blijven is wel nodig. In een onderzoek van de Europese Radio-unie (EBU) en de BBC uit oktober 2025 had 45 procent van meer dan 3.000 beoordeelde antwoorden van AI-assistenten minstens één ernstig probleem. Bij 31 procent was de bronvermelding zoek of misleidend. Het ging om nieuwsvragen en niet om deep research zelf. Toch zie je hieraan dat een nette bronnenlijst nog niets zegt over de waarheid.

Het Tow Center van Columbia University testte in maart 2025 acht AI-zoekmachines. Samen herkenden ze de bron van krantencitaten in ongeveer 60 procent van de gevallen niet goed. Voor de achtergrond kun je [AI-hallucinaties](https://geo-kennisbank.nl/kennisbank/ai-hallucinaties/) lezen.

## Zo gebruik je deep research stap voor stap

Hoe beter je vraag, hoe beter het rapport. Werk zo:

- **Formuleer één duidelijke vraag.** Noem je doel, je regio en de periode. „Welke boekhoudpakketten zijn geschikt voor een zzp'er in Nederland, stand 2026?” werkt beter dan „boekhouding”.

- **Zeg wat je wilt terugkrijgen.** Bijvoorbeeld een vergelijkingstabel met per punt een bron.

- **Beperk de bronnen.** Vraag om officiële sites, vakbladen of onderzoek en sluit forums uit. ChatGPT heeft hier sinds 2026 ook een instelling voor.

- **Lees het plan.** Bij Gemini pas je het onderzoeksplan aan voordat het begint.

- **Controleer het rapport.** Open de belangrijkste bronnen en kijk of er staat wat het rapport zegt.

Zie het eerste rapport als eerste versie. Stel vervolgvragen, zoals „welke bronnen spreken elkaar tegen?” of „wat staat er niet in dit rapport?”, dan vind je de zwakke plekken zelf voordat iemand anders ze vindt.

**Hoe ziet AI jouw website?** Doe de gratis GEO-scan: 40 controles en een cijfer van 0 tot 100.

[Start de GEO-scan](https://geo-kennisbank.nl/ai-scan/)

## Veelgemaakte fouten bij deep research

De meeste problemen kun je voorkomen. Let vooral op deze:

- **Het rapport als feit zien.** OpenAI schrijft dat de functie soms feiten verzint of verkeerde conclusies trekt, en onzekerheid slecht aangeeft.

- **Alleen de samenvatting lezen.** Fouten zitten vaak in details, zoals een jaartal of een bedrag.

- **Vertrouwelijke stukken uploaden.** Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens lag het aantal meldingen over gevoelige gegevens in chatbots in 2025 hoger dan in 2024. Lees [persoonsgegevens in AI-tools](https://geo-kennisbank.nl/kennisbank/persoonsgegevens-in-ai-tools/) voor je klantgegevens invoert.

- **Te vage vragen stellen.** Je krijgt dan een algemeen rapport met bronnen van wisselende kwaliteit.

- **Verouderde informatie overnemen.** Prijzen, regels en aanbod veranderen. Vraag naar de datum van elke bron en kijk of die nog actueel is.

## Een deep research-rapport controleren

Steek een deel van de tijd die je bespaarde in controle. Begin bij de cijfers: staat het getal echt in de aangehaalde bron, en met welk jaartal? Kijk dan naar de bronnen zelf. Komen ze van een organisatie die het onderwerp kent, of van een blog dat een ander blog napraat?

Kies de drie belangrijkste beweringen uit het rapport en zoek alleen die helemaal na. Kloppen ze niet, dan verdient de rest ook extra aandacht. Let ook op wat ontbreekt. Welke bronnen de AI niet kon openen, zoals pagina's achter een inlog of betaalmuur, zie je zelden terug in een rapport. Vraag de AI daarom om onzekerheden en tegenstrijdigheden apart te benoemen, en leg belangrijke beslissingen voor aan iemand met verstand van zaken.

## Gevonden worden in deep research

Deep research werkt ook de andere kant op. Vraagt een klant naar „de beste installateur in jouw gemeente”, of laat een inkoper je branche onderzoeken, dan haalt de AI zijn bronnen van het open web: je eigen website, je bedrijfsprofiel, reviews en vermeldingen op andere sites.

Voor je zichtbaarheid in AI-assistenten telt dus hetzelfde als bij gewoon zoeken. Zoekrobots moeten je pagina's kunnen bereiken, en je feiten moeten kloppen en duidelijk in tekst staan. In [hoe ChatGPT zoekt](https://geo-kennisbank.nl/kennisbank/chatgpt-search/) lees je welke bronnen zulke systemen gebruiken en hoe ze die kiezen. Zet je openingstijden, diensten, werkgebied en prijsindicatie in gewone tekst op je site, want uit een afbeelding of pdf haalt een AI ze minder makkelijk. Test het ook. Laat een deep research-rapport over je eigen branche maken en kijk of je erin voorkomt.

## Wat dit betekent voor jou

Je hebt als ondernemer twee rollen. Als gebruiker bespaar je tijd bij een marktverkenning, mits je het rapport controleert en geen vertrouwelijke gegevens invoert. Tegelijk wil je dat zo'n rapport je bedrijf goed beschrijft. Stel daarom een keer een deep research-vraag over je eigen vakgebied en lees wat er over jouw bedrijf in staat. Klopt het niet, zoek dan uit welke bron de fout veroorzaakt en corrigeer die, of dat nu je eigen website is, een verouderd profiel of een directory waarin je jaren geleden bent ingeschreven. Antwoorden veranderen. Herhaal de test dus na een paar maanden.

## Conclusie

Deep research maakt van een zoekvraag in minuten een rapport met bronnen. Die tijdwinst is echt, zolang je de uitkomst als concept behandelt. Controleer cijfers in de bron, houd vertrouwelijke gegevens eruit en zorg dat de informatie over je eigen bedrijf klopt, want daar putten deze rapporten uit als iemand naar jouw branche zoekt. Wil je weten of AI je bedrijf nu al noemt? Doe de gratis [vermeldingscheck](https://geo-kennisbank.nl/vermeldingscheck/) of start de [GEO-scan](https://geo-kennisbank.nl/ai-scan/).

## Veelgestelde vragen

### Wat is deep research?
Een modus in AI-assistenten waarin de AI een onderzoeksvraag in meerdere stappen uitwerkt. Hij maakt een plan, zoekt op het web, leest bronnen en bedenkt onderweg nieuwe zoekvragen. Aan het eind krijg je een rapport met bronverwijzingen, in plaats van één kort antwoord zoals bij een gewone chatvraag.

### Hoe lang duurt deep research?
Dat verschilt per aanbieder. OpenAI noemt 5 tot 30 minuten voor ChatGPT. Volgens Perplexity zijn de meeste taken binnen 3 minuten klaar. Bij Gemini gaat het om enkele minuten, nadat je het onderzoeksplan hebt goedgekeurd. Reken daarna nog op tijd om het rapport zelf te controleren.

### Is deep research gratis?
Gedeeltelijk. Perplexity biedt het gratis aan, met een beperkt aantal vragen per dag. Bij ChatGPT en Gemini hangen aantallen en toegang af van je abonnement. Die voorwaarden veranderen vaak, dus kijk op de pagina van de aanbieder voordat je een abonnement afsluit.

### Kan ik een deep research-rapport blind vertrouwen?
Nee. OpenAI schrijft dat de functie feiten kan verzinnen en onbetrouwbare bronnen soms niet goed herkent. Controleer cijfers, namen en conclusies altijd in de genoemde bron. Begin bij de drie beweringen waar je beslissing op leunt.

### Mag ik bedrijfsgegevens in deep research zetten?
Wees terughoudend. Vooral in gratis en persoonlijke accounts kan je invoer onder andere voorwaarden vallen dan in zakelijke abonnementen. Zet geen klantgegevens of vertrouwelijke stukken, zoals offertes of contracten, in een tool waarvan je de voorwaarden niet kent.

## Bronnen

- OpenAI, Introducing deep research
- Google, Try Deep Research and our new experimental model in Gemini (blog, 11 december 2024)
- Perplexity, Introducing Perplexity Deep Research (14 februari 2025)
- EBU en BBC, News Integrity in AI Assistants (22 oktober 2025)
- Tow Center for Digital Journalism, Columbia University, onderzoek naar AI-zoekmachines en bronvermelding (maart 2025)
- Autoriteit Persoonsgegevens, berichtgeving over datalekken door het gebruik van AI-chatbots (december 2025)