# Opensource-AI: open en open-weight modellen > Wat is open source AI? Lees het verschil met open-weight modellen, wat Llama, Mistral en DeepSeek toestaan en wat het betekent voor je bedrijf. Bron: https://geo-kennisbank.nl/kennisbank/open-source-ai/ Uitgever: GEO-Kennisbank (geo-kennisbank.nl), een label van Harundo Bijgewerkt: 2026-11-10 ChatGPT en Gemini draaien op de servers van hun maker: je gebruikt ze, maar haalt ze niet in huis. Open source AI download je en draai je zelf, op eigen apparatuur of bij een hostingpartij naar keuze. Alleen mag een model dat „open” heet niet altijd voor alles worden gebruikt; Llama, Mistral en DeepSeek hebben elk andere voorwaarden. Dat raakt je privacy, kosten en keuzevrijheid, en ook je zichtbaarheid, want veel AI-apps draaien op zulke modellen. Kort antwoord Open source AI betekent dat een AI-model vrij te gebruiken, te bestuderen, aan te passen en te delen is, met open code en informatie over de trainingsdata. Meestal gaat het in de praktijk om open-weight modellen: je mag de modelbestanden downloaden en zelf draaien, soms met voorwaarden. Voorbeelden zijn Llama van Meta, Mistral 7B en DeepSeek-R1. ## Wat is open source AI? Bij gewone software betekent open source dat je de broncode mag lezen, aanpassen en delen. Bij AI ligt dat lastiger. Een model bestaat uit meer dan code: er zijn ook getrainde gewichten en een grote hoeveelheid trainingsdata. Het Open Source Initiative publiceerde op 28 oktober 2024 versie 1.0 van de Open Source AI Definition. Een systeem moet vier vrijheden bieden: gebruiken voor elk doel zonder toestemming, bestuderen hoe het werkt, aanpassen en delen. Daarvoor moeten informatie over de trainingsdata, de volledige code en de modelparameters beschikbaar zijn. Dat is een strenge lat. Veel modellen die in het nieuws „open” heten, halen hem niet, omdat de makers de trainingsdata niet beschrijven of de licentie beperkingen bevat. Meer achtergrond over taalmodellen vind je bij [LLM in de begrippenlijst](https://geo-kennisbank.nl/begrippen/#llm). ## Open weight: wat betekent dat? Bij open weight publiceert de maker de gewichten, de getrainde getallen die het model bepalen. Jij of je IT-partij kan die bestanden downloaden, op eigen apparatuur draaien en verder trainen op je eigen gegevens. De volledige trainingsdata krijg je meestal niet. Waarmee het model is gevoed, weet je dan niet precies, en vragen over auteursrecht en vooroordelen kun je moeilijk controleren. Over wat er in de data zit, moet je de maker dus op zijn woord geloven. Voor een ondernemer is het onderscheid vooral praktisch. Of iets zuiver open source is, doet er minder toe dan twee andere vragen: wat mag ik met deze licentie, en wat gebeurt er met mijn gegevens? ## Llama, Mistral en DeepSeek vergeleken De drie bekendste voorbeelden hebben elk een andere licentie. Lees altijd de actuele tekst, want licenties veranderen per versie. |Model |Maker |Licentie |Let op | |Llama 3.1 |Meta (Verenigde Staten) |Llama 3.1 Community License |Toestemming nodig bij meer dan 700 miljoen maandelijkse gebruikers; „Built with Llama”; gebruiksbeleid | |Mistral 7B |Mistral AI (Frankrijk) |Apache 2.0 |Ruime vrijheid; andere Mistral-modellen kunnen andere voorwaarden hebben | |DeepSeek-R1 |DeepSeek (China) |MIT |Verkleinde varianten volgen de licentie van het onderliggende model | Bij Llama 3.1 moeten afgeleide modellen ook met „Llama” in de naam beginnen. Die grens van 700 miljoen gebruikers is voor een klein bedrijf ver weg. De naam- en gebruiksregels gelden wel. ## Waarom open source AI nu telt Open modellen zijn serieuze concurrenten geworden. DeepSeek bracht R1 in januari 2025 uit onder een MIT-licentie, inclusief toestemming voor commercieel gebruik en voor het trainen van andere modellen met de uitvoer. Mistral AI haalde op 9 september 2025 1,7 miljard euro op bij een waardering van 11,7 miljard euro, met ASML als grootste investeerder. De regels veranderen mee. Voor aanbieders van AI-modellen voor algemeen gebruik gelden de verplichtingen uit de Europese AI-verordening sinds 2 augustus 2025. Volgens de Europese Commissie leggen haar richtsnoeren uit onder welke voorwaarden aanbieders van open-sourcemodellen van bepaalde verplichtingen zijn vrijgesteld. Boetes kunnen vanaf 2 augustus 2026. **Hoe ziet AI jouw website?** Doe de gratis GEO-scan: 40 controles en een cijfer van 0 tot 100. [Start de GEO-scan](https://geo-kennisbank.nl/ai-scan/) ## Wat kun je ermee in je bedrijf? Allereerst houd je je gegevens in eigen hand. Draai je een model op eigen apparatuur of bij een Europese hostingpartij, dan hoeven klantdossiers of contracten niet naar de servers van een Amerikaanse of Chinese aanbieder. Onder de AVG blijf je wel zelf verantwoordelijk, zie [persoonsgegevens in AI-tools](https://geo-kennisbank.nl/kennisbank/persoonsgegevens-in-ai-tools/). Je kunt een model ook afstemmen op je eigen vakgebied, bijvoorbeeld om veelgestelde vragen te beantwoorden op basis van je eigen documenten. En je bent minder afhankelijk van één leverancier. Verhoogt een aanbieder zijn prijzen of stopt hij met een dienst, dan stap je met een open model makkelijker over naar een andere hostingpartij. Daar staan nadelen tegenover. Je hebt techniek nodig, de modellen zijn vaak minder krachtig dan de grootste betaalde modellen, en onderhoud en beveiliging komen bij jou te liggen. Pas op met DeepSeek: de Autoriteit Persoonsgegevens waarschuwde op 31 januari 2025 voor de app, omdat de gegevens op servers in China staan. Dat gaat over de dienst. Host je het model zelf, dan speelt dat minder, maar controleer wel de herkomst van de bestanden. ## Open source AI kiezen: stappenplan - **Bepaal je doel.** Gaat het om gevoelige documenten, om kosten of om ervaring opdoen? - **Probeer eerst een betaalde dienst.** Zo weet je wat je nodig hebt voordat je techniek koopt. - **Lees de licentie.** Controleer zakelijk gebruik, naamgeving en gebruiksbeleid. - **Kies de plek.** Eigen server, Europese hosting of een gewone app. - **Test met nepgegevens.** Pas daarna echte gegevens toe. - **Leg afspraken vast.** Wie beheert het model en wie controleert de uitvoer? ## Open modellen en je zichtbaarheid in AI Welk model een klant gebruikt, bepaal jij niet. Wel kun je zorgen dat je gegevens overal kloppen. Modellen leren van tekst op het internet, en AI-zoekers halen bronnen op via zoekmachines, dus je vindbaarheid in AI-assistenten hangt af van openbare, consistente informatie. Houd je naam, adres en diensten overal gelijk, ook op platforms van derden. Anderen bouwen open modellen in hun chatbots en apps in. Welk model er achter een antwoord zit, weet je dus vaak niet. Kijk daarom af en toe met de [vermeldingscheck](https://geo-kennisbank.nl/vermeldingscheck/) hoe een assistent jouw bedrijf beschrijft. ## Wat dit betekent voor jou Installeren hoef je nu niets. Biedt een IT-leverancier je „open source AI” aan, dan helpt het om de termen te kennen: vraag welke licentie geldt, waar het model draait en wie het onderhoudt. Houd ook je zichtbaarheid in de gaten. Geven verschillende assistenten hetzelfde beeld van je bedrijf? Noteer wat afwijkt en pas eerst je eigen website en profielen aan. Begin met één vraag en één gesprek met je leverancier. Meer over de Chinese aanbieder lees je bij [DeepSeek](https://geo-kennisbank.nl/kennisbank/deepseek/). ## Conclusie De term open source AI wordt ruim gebruikt. Meestal gaat het om open-weight modellen met eigen voorwaarden. Voor de meeste kleine bedrijven is een gewone dienst eenvoudiger, en open modellen worden pas interessant bij gevoelige gegevens of eigen toepassingen. Welk model er ook achter een antwoord zit, je zichtbaarheid hangt af van kloppende, vindbare informatie over je bedrijf. Controleer die met de gratis [GEO-scan](https://geo-kennisbank.nl/ai-scan/). ## Veelgestelde vragen ### Wat is het verschil tussen open source en open weight? Bij open weight kun je de getrainde modelbestanden, de gewichten, downloaden. Volgens de Open Source AI Definition 1.0 hoort bij open source ook informatie over de trainingsdata en de volledige code. Veel populaire modellen zijn dus wel open weight, maar niet volledig open source. ### Is Llama open source? Meta noemt Llama een open model, maar de licentie bevat voorwaarden. Bij meer dan 700 miljoen maandelijkse gebruikers moet je toestemming vragen, en er gelden een gebruiksbeleid en naamregels. Daarom spreken veel mensen liever van open weight. ### Mag ik een open model gratis zakelijk gebruiken? Vaak wel, maar lees de licentie. Mistral 7B valt onder Apache 2.0 en DeepSeek-R1 onder de MIT-licentie, terwijl Llama eigen voorwaarden heeft over naamgeving en gebruik. Licenties veranderen per versie, dus kijk naar de actuele tekst. Reken ook de kosten voor apparatuur of hosting mee. ### Is een open model veiliger voor mijn gegevens? Dat kan, als je het model zelf draait en geen gegevens naar een externe dienst stuurt. Gebruik je de app van een aanbieder, dan gelden de afspraken van die aanbieder. De Autoriteit Persoonsgegevens waarschuwde in 2025 juist voor de DeepSeek-app. ### Moet ik een open model gebruiken voor mijn bedrijf? Nee. Voor de meeste kleine bedrijven is een betaald abonnement eenvoudiger: geen eigen techniek, onderhoud of beveiliging. Een open model wordt interessant bij gevoelige documenten, veel volume of als je niet afhankelijk wilt zijn van één leverancier. Probeer eerst een betaalde dienst, dan weet je wat je nodig hebt. ## Bronnen - Open Source Initiative, The Open Source AI Definition 1.0 (28 oktober 2024) - Meta, Llama 3.1 Community License Agreement (23 juli 2024) - Mistral AI, Announcing Mistral 7B (27 september 2023) - DeepSeek-AI, DeepSeek-R1 repository en licentie (MIT) - Europese Commissie, richtsnoeren voor aanbieders van AI-modellen voor algemeen gebruik - Autoriteit Persoonsgegevens, waarschuwing over de DeepSeek-app (31 januari 2025)