# Persoonsgegevens in AI-tools: wat de AVG AI-gebruikers vraagt en wat de AP adviseert

> Wat vraagt de AVG AI-gebruikers? Uitleg over persoonsgegevens in AI-tools, het advies van de AP en een stappenplan voor ondernemers.

Bron: https://geo-kennisbank.nl/kennisbank/persoonsgegevens-in-ai-tools/  
Uitgever: GEO-Kennisbank (geo-kennisbank.nl), een label van Harundo  
Bijgewerkt: 2026-11-10

Een medewerker plakt een klantmail in ChatGPT om sneller te antwoorden, en verwerkt daarmee persoonsgegevens. Over AVG en AI geeft de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) een duidelijk signaal: ze kreeg meldingen van datalekken doordat medewerkers persoonsgegevens in AI-chatbots invoerden. Voor namen, adressen, e-mails en dossiers in een AI-tool gelden dus de regels van de AVG, ook bij een chatbot op je eigen site. Dit is algemene informatie, geen juridisch advies.

Kort antwoord

Alles wat naar een persoon te herleiden is, zoals een naam, mailadres of dossier, valt onder de AVG zodra je het in een AI-tool invoert. Je hebt een grondslag nodig, een verwerkersovereenkomst met de leverancier en duidelijke interne regels. De AP adviseert vast te leggen welke gegevens wel en niet mogen, en tools te kiezen die invoer niet opslaan of ermee trainen.

## AVG AI-gebruik: wat zijn persoonsgegevens in AI-tools?

Een persoonsgegeven is alle informatie over een geïdentificeerd of identificeerbaar persoon. Dat is ruim: een naam hoort erbij, net als een e-mailadres, telefoonnummer, IP-adres, foto, klantnummer of een combinatie van details die naar één persoon wijst.

In AI-tools zit je daar snel aan. Je plakt een klantmail om een antwoord te laten schrijven, laat een vergadering samenvatten waarin namen vallen of uploadt een cv voor een vacaturetekst. Telkens verwerk je persoonsgegevens. Voor een bijzondere categorie, zoals gezondheidsgegevens, gelden nog strengere regels.

Het werkt ook andersom. Zet je een eigen chatbot op je site, dan verwerk je wat bezoekers typen. En schrijft een AI-assistent over jou als zzp'er, dan gaat het over jouw persoonsgegevens. De AVG geldt dus voor het hele gebruik van AI, van invoer tot antwoord.

Twee begrippen helpen. Jij bent de verwerkingsverantwoordelijke: je bepaalt waarom en hoe de gegevens worden gebruikt. De AI-leverancier is meestal de verwerker, die namens jou werkt. Doorschuiven kun je die verantwoordelijkheid niet, ook niet als de tool van een grote, bekende aanbieder komt.

## Wat de AP signaleert over AI-chatbots

De AP ontving meldingen van datalekken doordat medewerkers persoonsgegevens in AI-chatbots als ChatGPT en Copilot invoerden. Ze noemt een huisartsenpraktijk waar medische gegevens van patiënten werden ingevoerd, en een telecombedrijf waar een bestand met klantadressen in een chatbot belandde. Aanbieders slaan wat je invoert vaak op. Betrokkenen weten dat meestal niet.

De AP onderscheidt twee situaties. Gebruikt een medewerker een chatbot tegen de afspraken in, dan is dat een datalek. Is het officieel beleid, dan is het geen datalek, maar vaak wel in strijd met de wet. Beide moet je voorkomen.

In het Datalekkenrapport 2025, verschenen in juli 2026, waarschuwt de AP dat AI de risico's rond phishing en datalekken vergroot. Het aantal datalekmeldingen steeg in 2025 naar 39.407, tegen 37.839 in 2024. Hoe snel het kan gaan, bleek uit berichtgeving over de gemeente Eindhoven: medewerkers voerden dertig dagen lang gevoelige stukken in openbare chatbots in, en achteraf was de omvang niet meer vast te stellen. Dan is er nog het Europese kader. Het Europees Comité voor gegevensbescherming oordeelde in december 2024 dat gerechtvaardigd belang niet vanzelf als grondslag voor AI-modellen mag dienen en dat elke inzet getoetst moet worden.

## Wat de AVG AI-gebruikers vraagt

Voor ondernemers komen de eisen neer op een paar vaste punten.

|AVG-eis |Wat het betekent bij AI-tools |

|Grondslag |Je hebt een rechtsgrond nodig om de gegevens te verwerken, zoals uitvoering van een overeenkomst of gerechtvaardigd belang |

|Doelbinding en dataminimalisatie |Gebruik gegevens alleen voor het doel waarvoor je ze kreeg, en voer niet meer in dan nodig |

|Verwerkersovereenkomst |Sluit die met de AI-leverancier als die namens jou gegevens verwerkt |

|Doorgifte buiten de EER |Controleer waar de gegevens worden verwerkt en op welke basis |

|Transparantie |Zet in je privacyverklaring dat je AI gebruikt en waarvoor |

|Beveiliging en datalekken |Meld een datalek met risico binnen 72 uur bij de AP |

|DPIA |Verplicht bij waarschijnlijk hoog risico, zoals gevoelige gegevens op grote schaal |

De boetes in de AVG gaan tot 20 miljoen euro of 4 procent van de wereldwijde jaaromzet. Zover hoeft het niet te komen als je goede afspraken maakt. Meer over leveranciers lees je in [afspraken met AI-leveranciers](https://geo-kennisbank.nl/kennisbank/afspraken-met-ai-leveranciers/).

**Hoe ziet AI jouw website?** Doe de gratis GEO-scan: 40 controles en een cijfer van 0 tot 100.

[Start de GEO-scan](https://geo-kennisbank.nl/ai-scan/)

## Stappenplan: AVG en AI in zes stappen

- **Inventariseer.** Welke AI-tools gebruiken jij en je team, gratis of betaald? Vraag het hardop, want [schaduw-AI](https://geo-kennisbank.nl/kennisbank/schaduw-ai/) komt veel voor.

- **Bepaal wat nooit mag.** Denk aan medische gegevens, burgerservicenummers, personeelsdossiers en bestanden met klantlijsten. Schrijf het op.

- **Kies zakelijke tools.** Neem een abonnement waarin invoer niet voor training wordt gebruikt en sluit een verwerkersovereenkomst. Vraag de leverancier vast te leggen dat invoer niet wordt bewaard.

- **Anonimiseer waar het kan.** Vervang namen door letters of rollen voordat je tekst invoert.

- **Pas je privacyverklaring aan.** Vermeld AI-gebruik en leg uit hoe mensen hun rechten uitoefenen.

- **Train en oefen.** Laat medewerkers weten wat ze doen bij een misstap, en wie het meldt.

Houd het klein en concreet. Een A4 met vijf regels wordt eerder gelezen dan een beleidsstuk van twintig pagina's. Zet die regels in een kort AI-beleid, zoals beschreven in [een AI-beleid opstellen](https://geo-kennisbank.nl/kennisbank/ai-beleid-opstellen/).

## Veelgemaakte fouten en hoe je controleert

Hier gaat het in de praktijk het vaakst mis:

- **Gratis tools voor werk.** Een privéaccount heeft vaak andere voorwaarden dan een zakelijk abonnement.

- **Geen afspraak met medewerkers.** Zonder regels gaat iedereen zijn eigen gang.

- **Aannemen dat verwijderen genoeg is.** Wat een leverancier al heeft opgeslagen, haal je niet altijd terug. Vraag expliciet om verwijdering.

- **Chatbot zonder uitleg.** Bezoekers moeten weten dat ze met AI praten en wat er met hun gesprek gebeurt.

Loop elk kwartaal vier dingen na: welke tools in gebruik zijn, welke overeenkomsten er liggen, welke incidenten er waren en of de privacyverklaring nog klopt. Noteer ook datalekken die je niet meldt, met je afweging. Dat hoort bij de verantwoordingsplicht van de AVG.

## Wat dit betekent voor jou

Privacy en zichtbaarheid hangen samen. Staat er persoonlijke informatie over jou of je medewerkers op het web, dan kan een AI-assistent die noemen. Kijk met de [vermeldingscheck](https://geo-kennisbank.nl/vermeldingscheck/) wat AI over je bedrijf zegt en vraag zo nodig correctie aan bij de bron. Publiceer op je eigen website geen persoonsgegevens die er niet hoeven te staan, zoals het privé-mobiele nummer van een medewerker. Dit artikel is geen juridisch advies.

## Conclusie

AI gebruiken mag onder de AVG, als je er afspraken over maakt. Weet welke tools je gebruikt, bepaal welke gegevens er nooit in mogen, sluit verwerkersovereenkomsten en train je team, dan voorkom je wat de AP ziet gebeuren: datalekken door medewerkers die het goed bedoelen. Wil je ook weten hoe je bedrijf in AI-antwoorden overkomt? Start dan de [GEO-scan](https://geo-kennisbank.nl/ai-scan/) of doe de vermeldingscheck.

## Veelgestelde vragen

### Mag ik klantgegevens in ChatGPT invoeren?
Alleen als je daar een geldige grondslag voor hebt en de tool zakelijk veilig is ingericht. Met een gratis consumentenversie is dat vaak niet zo. Zorg op zijn minst voor een verwerkersovereenkomst, ga na of invoer wordt opgeslagen of voor training wordt gebruikt en voer niet meer gegevens in dan nodig.

### Heb ik een verwerkersovereenkomst nodig met een AI-leverancier?
Ja. Verwerkt de leverancier namens jou persoonsgegevens, dan schrijft de AVG een verwerkersovereenkomst voor. Bij veel zakelijke abonnementen zit zo'n overeenkomst in de voorwaarden. Bij gratis versies ontbreekt die vaak, en dan voer je daar geen persoonsgegevens in.

### Wat moet ik doen als een medewerker per ongeluk persoonsgegevens invoerde?
Beoordeel meteen of het een datalek is. Gebeurde het tegen de afspraken in, dan is dat volgens de AP een datalek. Meld een lek met risico voor mensen binnen 72 uur bij de AP, informeer zo nodig de betrokkenen en vraag de leverancier de gegevens te verwijderen.

### Moet ik een DPIA doen als ik AI gebruik?
Een gegevensbeschermingseffectbeoordeling (DPIA) is verplicht bij een verwerking die waarschijnlijk een hoog risico meebrengt, bijvoorbeeld bij gevoelige gegevens, grootschalige verwerking of profilering. Voor een gewone tekstassistent zonder persoonsgegevens is dat meestal niet nodig. Twijfel je, maak dan een korte risicoafweging.

### Mag ik een AI-chatbot op mijn website zetten?
Ja, maar je blijft verantwoordelijk voor de gegevens die bezoekers invoeren. Vertel bezoekers dat ze met AI praten, leg in je privacyverklaring uit wat je met de gesprekken doet en zorg dat er een mens bereikbaar blijft. De AP en de ACM riepen bedrijven in oktober 2025 op om klanten een mens te laten bereiken.

## Bronnen

- Autoriteit Persoonsgegevens, Caution: use of AI chatbot may lead to data breaches
- Autoriteit Persoonsgegevens, Datalekkenrapportage 2025 (juli 2026)
- Autoriteit Persoonsgegevens en Autoriteit Consument & Markt, Oproep over AI-chatbots in klantcontact (oktober 2025)
- Europese Unie, Verordening (EU) 2016/679 (AVG), EUR-Lex
- Europees Comité voor gegevensbescherming (EDPB), Opinion 28/2024 over AI-modellen (17 december 2024)
- Accountant.nl, AP slaat alarm over datalekken door AI (december 2025)