AI in de zorgpraktijk: verslaglegging, communicatie en de regels
AI in de zorgpraktijk draait vooral om minder tijd aan verslaglegging en duidelijker contact met patiënten. Een Nederlands eindrapport over spraakgestuurd rapporteren in de huisartsenzorg adviseerde in december 2025 om het „kansrijk voor opschaling” te noemen, mits je het resultaat altijd controleert en de koppeling met je systeem goed geregeld is. De regels zijn streng, want het gaat om medische gegevens, beroepsgeheim en jouw eindverantwoordelijkheid. Patiënten zoeken intussen zelf via AI naar een praktijk.
Kort antwoord
AI in de zorgpraktijk helpt bij verslaglegging en communicatie. De zorgverlener blijft verantwoordelijk. Gebruik alleen tools met een verwerkersovereenkomst en passende beveiliging, informeer patiënten, controleer elk AI-verslag voordat je het opslaat en deel geen medische gegevens in openbare chatbots. Zorg ook dat je praktijkgegevens online kloppen, want patiënten zoeken steeds vaker via AI.
AI in de zorg: wat het is en waarom het nu speelt
In een zorgpraktijk zet AI een gesprek om in een verslag, maakt het een concept voor een bericht of beantwoordt het een vraag. De behandeling neemt het niet over. Het helpt bij het werk eromheen.
De aanleiding is de administratieve last. Bij huisartsen gaat het gesprek vooral over spraakgestuurd rapporteren. Het eindrapport van december 2025 adviseerde om het de status „kansrijk voor opschaling” te geven, onder voorwaarden zoals koppeling met het huisartsinformatiesysteem en goede training. Geïnterviewde huisartsen zagen weinig juridische belemmeringen en benadrukten dat de arts het verslag altijd naloopt.
Praktijken gebruiken AI ook om brieven samen te vatten, afspraken te plannen en veelgestelde vragen te beantwoorden. Bij elke toepassing speelt dezelfde vraag: wie controleert de uitkomst, en waar gaan de gegevens naartoe?
Het bewijs is nog dun. Van de 15 bestudeerde studies kwamen er maar twee uit Nederland, en ongeveer de helft was een simulatie.
Verslaglegging met AI
Bij spraakgestuurd rapporteren neemt een tool het gesprek op, zet het om in tekst, vat het samen en zet het in het dossier. Volgens de NHG kan dat de administratieve last verminderen.
Harde cijfers over tijdwinst per consult geeft het eindrapport niet. Eén van vijf ondervraagde huisartsen schatte een paar minuten per consult, vooral bij complexe gesprekken. Meer consulten per dag leverde het niet op. Meer werkplezier wel.
Weglatingen zijn de meest voorkomende fout, en de foutpercentages in notities liepen in de onderzochte studies uiteen van ongeveer 15 tot bijna 50 procent. Bij onduidelijke audio verzinnen sommige systemen tekst. Na een software-update kan de kwaliteit ook veranderen, dus loop na elke update een paar verslagen extra zorgvuldig na. Gecorrigeerde notities scoorden vergelijkbaar met handgeschreven. Jouw controle bepaalt dus hoe goed het dossier is. Zie ook AI-hallucinaties.
Communicatie met patiënten
Buiten het spreekuur maakt AI in praktijken een eerste versie van patiëntbrieven, uitleg in begrijpelijke taal en vertalingen, en soms draait er een chatbot op de website voor praktische vragen. Dat spaart tijd, mits je grenzen stelt.
Een chatbot geeft geen medisch advies, en een patiënt moet altijd bij een mens kunnen uitkomen. De Autoriteit Persoonsgegevens en de ACM riepen in oktober 2025 op om bij AI-chatbots in de klantenservice de mens bereikbaar te houden. In een praktijk kun je de chatbot ook beperken tot openingstijden, route en het maken van een afspraak. Over klachten of medicijnen kan hij dan niets verkeerds zeggen.
Lees een brief van AI altijd na op toon, feiten en medische juistheid. Gebruik een zakelijke tool en voer geen herleidbare patiëntgegevens in. Schrijf liefst op B1-niveau, zodat patiënten de uitleg begrijpen. Meer over een AI-chatbot op je website staat in een apart artikel.
De regels voor AI in de zorg
Gezondheidsgegevens zijn bijzondere persoonsgegevens, dus gelden er strengere eisen dan in andere branches.
| Regel | Wat het in de praktijk betekent |
|---|---|
| AVG | Voor medische gegevens heb je een grondslag en een uitzondering op het verwerkingsverbod nodig; bij hoog risico is vaak een DPIA nodig |
| Verwerkersovereenkomst | Afspraken met de leverancier over wat die met de gegevens doet; extra waarborgen bij opslag buiten de EU |
| Beroepsgeheim en dossier | AI mag gegevens niet toegankelijk maken voor mensen buiten de zorgverleners; geen schaduwdossiers |
| WGBO | Informeer de patiënt als AI wordt ingezet |
| NEN 7510 | Norm voor informatiebeveiliging in de zorg |
| AI-verordening | AI-geletterdheid voor je team; voor sommige zorgtoepassingen gelden zwaardere eisen |
De achtergrond staat in persoonsgegevens in AI-tools en AI-geletterdheid. Twijfel je, vraag dan je beroepsorganisatie om advies. Sommige AI in de zorg valt onder de zwaardere eisen van de AI-verordening, bijvoorbeeld als het een medisch hulpmiddel is. Controleer de actuele invoeringsdata, want die kunnen zijn gewijzigd.
Veilig starten, en fouten die je vermijdt
- Kies één toepassing. Bijvoorbeeld verslaglegging bij één behandelaar.
- Toets de leverancier. Vraag naar de verwerkersovereenkomst, de opslag van gegevens en certificeringen als NEN 7510.
- Informeer patiënten. Hang een bericht op en vermeld het op je website.
- Controleer elk verslag. Lees voor je opslaat.
- Train je team en leg het vast. Een kort AI-beleid helpt.
De meest gemaakte fout is gegevens delen in een gewone chatbot. De AP ontving meldingen van datalekken waarbij gegevens in AI-chatbots belandden, onder meer bij een huisartsenpraktijk. Daarna komen opgeslagen tekst niet nakijken en AI buiten het zicht van het team laten draaien, zoals een assistent die een collega op eigen initiatief gebruikt (zie schaduw-AI).
Zichtbaar zijn in AI-antwoorden
Patiënten vragen AI-assistenten naar een goede huisarts, fysiotherapeut of psycholoog in hun buurt. De assistent noemt een paar praktijken en baseert zich op je website, je Google Bedrijfsprofiel en andere bronnen. Staan er verkeerde openingstijden, een fout telefoonnummer of een gesloten locatie in zo'n antwoord, dan belt een patiënt met klachten misschien het verkeerde nummer (zie nepnummers in AI-antwoorden).
Zet op je website helder wie je bent, voor wie je werkt, wat je behandelt, waar je zit en hoe je een afspraak maakt. Houd je gegevens overal gelijk en je Google Bedrijfsprofiel actueel. Veelgestelde patiëntvragen met een kort antwoord helpen ook, zolang je er geen medisch advies in geeft. Bekijk de GEO-optimalisatie voor huisartsen of fysiotherapie en test met de vermeldingscheck hoe AI je praktijk noemt.
Wat dit betekent voor jou
Begin bij de vraag waar jij of je team de meeste tijd aan kwijt is, en kies pas daarna een tool. Check eerst de regels: verwerkersovereenkomst, beveiliging, informatie aan patiënten. Test vier weken met één behandelaar en bespreek de resultaten met het hele team, ook wat patiënten ervan vonden. Noteer hoeveel tijd het nalopen van verslagen kost. Die tijd hoort bij de rekensom. Je praktijkgegevens online controleren kost weinig en voorkomt dat AI patiënten verkeerd doorstuurt.
Conclusie
AI kan de administratieve last in de zorgpraktijk verlagen, als je het veilig inzet. Kies tools met een verwerkersovereenkomst, informeer patiënten, controleer elk verslag en deel geen medische gegevens in openbare chatbots. Kijk ook of AI-assistenten je praktijk correct beschrijven. Doe de gratis GEO-scan of de vermeldingscheck om te zien waar je staat.
Veelgestelde vragen
Mag een zorgverlener ChatGPT gebruiken voor patiëntgegevens?
Niet via een gewone, openbare versie. De NHG raadt af om persoonlijke of medische informatie met externe AI-tools te delen. Gebruik alleen systemen waarvoor een verwerkersovereenkomst is gesloten en die voldoen aan de beveiligingseisen voor de zorg, zoals de norm NEN 7510.
Moet ik patiënten vertellen dat ik AI gebruik?
Ja. De NHG wijst erop dat een zorgverlener volgens de WGBO aan de patiënt laat weten als AI wordt ingezet. In het LHV-onderzoek stapten praktijken over van uitdrukkelijke toestemming per patiënt naar algemene informatie in de wachtkamer en op de website.
Wie is verantwoordelijk als AI een fout maakt in een verslag?
De zorgverlener. De NHG schrijft dat de huisarts verantwoordelijk blijft voor beslissingen waarbij AI hielp, en dat uitkomsten gecontroleerd moeten worden, ook getranscribeerde tekst. Sla je een AI-verslag ongelezen op, dan staat er dus een niet-gecontroleerde tekst in jouw dossier.
Hoe vaak maakt AI fouten in medische verslagen?
In de onderzoeken die het LHV-rapport bekeek, lagen de foutpercentages in notities tussen ongeveer 15 procent en bijna 50 procent. Weglatingen kwamen het vaakst voor. Gecorrigeerde notities presteerden vergelijkbaar met handgeschreven. Let wel: de onderzoeken waren vaak klein of buiten Nederland gedaan.
Kunnen patiënten mijn praktijk vinden via AI?
Ja. Patiënten vragen AI-assistenten naar een huisarts, fysiotherapeut of psycholoog in hun buurt. De assistent haalt zijn antwoord uit bronnen zoals je website en je Google Bedrijfsprofiel. Controleer daarom of je openingstijden, adres en telefoonnummer overal kloppen, ook in oudere vermeldingen.
Bronnen
- LHV: Eindrapport Spraakgestuurd rapporteren binnen de huisartsenzorg (december 2025)
- Nederlands Huisartsen Genootschap: AI in de huisartsenpraktijk
- Autoriteit Persoonsgegevens: Let op, gebruik AI-chatbot kan leiden tot datalekken
- Autoriteit Persoonsgegevens en ACM: Oproep over AI-chatbots in de klantenservice (oktober 2025)
- Europese Commissie: AI literacy, questions and answers
- Dirkzwager: Artificial intelligence in de zorg, 6 juridische aandachtspunten