Zoeken met een spraakassistent met AI: Siri, Gemini en ChatGPT Voice

Zoeken met een spraakassistent: wat is het?

Je bedient een spraakassistent met je stem: je zegt een vraag of opdracht en de software antwoordt hardop. Denk aan Siri, Google Assistent en Alexa. Met „zoeken” bedoelen we dat de assistent iets voor je opzoekt, zoals een openingstijd, een route of een bedrijf in de buurt.

Een gesproken antwoord hoor je meestal maar één keer. Tien resultaten voorlezen werkt niet in een gesprek, dus de assistent kiest zelf en noemt vaak één of enkele namen. Daardoor telt de vraag wie er genoemd wordt veel zwaarder dan in gewone zoekresultaten.

Wie praat, formuleert ook anders. Je zegt „waar kan ik vanavond nog een taart bestellen?” en niet „bakker bestellen”. In die ene vraag zitten een tijd, een plek en een wens, en een bakker die alle drie duidelijk op zijn website en in zijn profielen heeft staan, is voor de assistent makkelijker aan die vraag te koppelen.

Een AI-assistent kan meer. Hij snapt „ik zoek een elektricien die ook in het weekend kan komen” en vraagt zo nodig door. Hoe zulke systemen een antwoord samenstellen, lees je in ons artikel over AI-search.

Waarom spraakassistenten nu veranderen

Praten tegen je telefoon is al gewoon. Volgens het CBS gebruikte in 2024 ruim vier op de tien Nederlanders een virtuele assistent. Het Centrum voor Digitale Inclusie van de Universiteit Twente vond in februari 2026, onder 1.508 respondenten, dat ongeveer een derde van de mensen die generatieve AI gebruiken ook spraakassistenten gebruikt.

Nieuw is dat de assistenten zelf AI worden. Google zegt dat het Google Assistent vanaf 4 september 2026 van mobiele apparaten haalt en vervangt door Gemini. Apple kondigde op 8 juni 2026 een vernieuwde Siri aan, met de kanttekening dat die met iOS 27 niet naar iPhones in de EU komt. Op de Mac wel. Daar werkt de nieuwe Siri volgens iCulture gewoon in het Nederlands.

OpenAI voegde in december 2024 gesproken zoeken toe aan ChatGPT, met tien vaste stemmen. Je stelt ChatGPT dus hardop een vraag en hoort een antwoord met actuele informatie van het web.

Hoe werkt spraakassistent zoeken met AI?

Achter de stem zit steeds hetzelfde patroon. Het geluid wordt tekst, het taalmodel begrijpt de vraag, zoekt zo nodig online en schrijft een antwoord, dat daarna weer als spraak klinkt.

Welke bronnen meetellen, verschilt per assistent. Gemini hoort bij Google, ChatGPT gebruikt de zoekfuncties van OpenAI en Siri werkt met Apple-diensten. Vraag je naar een kapper of garage in de buurt, dan leunen ze vooral op kaart- en bedrijfsgegevens. Hoe elk systeem precies kiest, houden de bedrijven voor zich.

Kijk dus verder dan één kanaal: ChatGPT zoekt in webbronnen (zie ChatGPT Search). Bij Gemini speelt de bekende basis van Google-zoeken mee. Voor allebei helpt een website die snel laadt, in gewone zinnen schrijft en gegevens als adres en openingstijden steeds op dezelfde manier toont.

Zo word je gevonden bij gesproken vragen

Wat een assistent zegt, stuur je niet. Wat hij kan vinden wel.

1. Test eerst zelf. Vraag hardop aan Gemini, Siri en ChatGPT naar jouw soort bedrijf in jouw gemeente en noteer wie er genoemd wordt.
2. Maak je gegevens kloppend. Naam, adres, telefoonnummer en openingstijden moeten overal gelijk zijn. Lees NAP-gegevens.
3. Onderhoud je profielen. Zet in je Google Bedrijfsprofiel ook de openingstijden voor feestdagen goed. Je gegevens in Apple Kaarten beheer je met Apple Business Connect.
4. Beantwoord gesproken vragen. Schrijf kopjes als „Is de loodgieter ook ’s avonds beschikbaar?” met het antwoord direct eronder.
5. Voeg structured data toe. Zet gegevens als adres en tijden ook in gestructureerde data.
6. Zorg dat je telefoon wordt opgenomen. Een assistent kan aanbieden om meteen te bellen, en wie dan niemand aan de lijn krijgt, belt de volgende. Zet een voicemail of terugbelservice klaar.

Veelgemaakte fouten

• Verouderde openingstijden. Zegt de assistent „nu open” terwijl je dicht bent, dan staat de klant voor een dichte deur en vertrouwt hij de volgende keer een ander bedrijf.
• Alleen op trefwoorden schrijven. Mensen praten in zinnen. Een pagina vol losse trefwoorden past slecht bij een gesproken vraag.
• Eén platform vergeten. Wie alleen Google bijhoudt, mist Apple Kaarten en andere kaartdiensten.
• Aannemen dat de nieuwe Siri er al is. Op de iPhone is Siri AI in de EU nog niet beschikbaar. Reken er dus nog niet op.
• Geen test herhalen. De assistenten veranderen snel, dus een uitslag van maanden geleden zegt weinig.
• Reviews negeren. Vraagt iemand naar „de beste”, dan kan meewegen wat anderen over je schrijven. Reageer op reviews en vraag tevreden klanten om een eerlijke beoordeling.

Gesproken zichtbaarheid controleren

Hoe vaak je in een gesproken antwoord voorkwam, staat in geen enkel rapport. Je meet het dus zelf. Stel vijf vragen die klanten echt stellen, bijvoorbeeld „wie is de beste kapper in mijn buurt?”, en schrijf op welk bedrijf elke assistent noemt. Herhaal dat elke maand.

Kijk ook naar je eigen cijfers. Meer telefoontjes, routebeschrijvingen of mensen die zomaar binnenlopen kunnen een teken zijn, al weet je dan niet zeker waar ze vandaan komen. Met de vermeldingscheck zie je of Perplexity je bedrijf in jouw gemeente noemt. Dat is maar één assistent, maar wel een die je kunt meten.

Wat dit betekent voor jou

Bij gesproken zoeken wordt vaak maar één bedrijf genoemd, dus de eerste plek telt nog zwaarder. Begin klein. Controleer je gegevens, test Gemini, Siri en ChatGPT en verbeter wat niet klopt. Houd er rekening mee dat de nieuwe Siri in de EU nog op zich laat wachten. Lokale bedrijven hebben een voordeel, omdat veel gesproken vragen over de buurt gaan: de bakker om de hoek, de garage die zaterdag open is. Meer daarover lees je in Lokaal vindbaar in AI.

Conclusie

Spraakassistenten worden AI-assistenten. En die noemen per vraag weinig bedrijven. Google schakelt over op Gemini, Apple wacht in de EU nog op Siri AI en ChatGPT beantwoordt al gesproken vragen. Of jij genoemd kunt worden, hangt af van je gegevens en je antwoorden. Start met de gratis GEO-scan of kijk met de vermeldingscheck hoe AI je bedrijf nu noemt.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een spraakassistent en een AI-chatbot?

Een klassieke spraakassistent voert vooral vaste opdrachten uit, zoals een alarm zetten of een liedje starten. Een AI-assistent begrijpt vrijere vragen en schrijft zelf een antwoord, ook als je er een vervolgvraag achteraan stelt. Het verschil wordt kleiner, omdat Siri en Google Assistent nu op taalmodellen worden gebouwd.

Wordt Google Assistent echt vervangen door Gemini?

Ja, op mobiele apparaten. Google meldt dat het de Assistent vanaf 4 september 2026 verwijdert en dat dat enkele weken kan duren. Auto's met Google built-in houden Google Assistent voorlopig wel. Terug naar de oude assistent kan daarna niet meer.

Kan ik de nieuwe Siri in Nederland gebruiken?

Niet op iPhone of iPad. Apple zei op 8 juni 2026 dat Siri AI met iOS 27 niet in de EU komt, vanwege de Digital Markets Act. Op Mac en Vision Pro kun je het in de EU wel gebruiken. Een datum voor de iPhone noemt Apple niet.

Hoe kom ik in gesproken antwoorden terecht?

Zorg dat je gegevens kloppen op de plekken die assistenten gebruiken: je website, je Google Bedrijfsprofiel en kaartdiensten zoals Apple Kaarten. Beantwoord vragen die klanten stellen in gewone taal, met het antwoord direct onder de vraag. Een garantie is er niet, want elke assistent kiest zijn eigen bronnen.

Kan ik meten of mijn bedrijf in gesproken antwoorden voorkomt?

Niet direct, want een standaardrapport bestaat er niet voor. Je kunt wel zelf vragen stellen aan de assistenten die je klanten gebruiken en noteren welke bedrijven ze noemen. Doe dat elke maand met dezelfde vragen, dan zie je wat er verschuift.

Bronnen

• Apple Newsroom: Due to DMA, Siri AI delayed in EU for iOS 27 and iPadOS 27 (juni 2026)
• Search Engine Land: Google Assistant to be discontinued on Android starting September 4 (2026)
• VentureBeat: OpenAI updates ChatGPT Search with voice queries (december 2024)
• CBS: ICT-gebruik van huishoudens en personen 2024
• Universiteit Twente, Centrum voor Digitale Inclusie: onderzoek naar gebruik van generatieve AI (februari 2026)
• iCulture: Siri AI in Europa en Nederland (juli 2026)