AI-assistent in apps: wat het betekent als klanten via AI kiezen

Wat is een AI-assistent in apps?

Je typt in een chatvenster in de app een vraag in gewone taal, en een AI-assistent antwoordt. Achter dat venster zit een taalmodel dat gekoppeld is aan de gegevens van het bedrijf: het assortiment, recepten, reviews of je eigen transacties. Je krijgt een korte selectie met uitleg in plaats van een lijst zoekresultaten. Doorvragen kan, zoals bij een verkoper. In Nederland zitten bekende voorbeelden in de supermarkt, de mode en het bankieren.

Albert Heijn bouwde zijn assistent volgens Microsoft op Azure OpenAI, met een database van meer dan 20.000 eigen recepten. Zalando gebruikt eigen modellen en modellen van OpenAI.

Waarom het nu telt: de cijfers

Chatten met AI is in korte tijd gewoon geworden. Volgens het CBS had in 2025 57 procent van de Nederlanders van 18 jaar en ouder ooit een chatbot gebruikt. Bij 18- tot 25-jarigen was dat 90 procent. In de drie maanden voor het onderzoek gebruikte 39 procent AI om tekst, afbeeldingen of video te maken.

De apps met zo'n assistent hebben een groot bereik. Microsoft meldde in juni 2025 dat de Albert Heijn-app vijf miljoen gebruikers heeft. Een nieuwe functie in die app bereikt dus meteen een groot deel van het land, zonder dat mensen een nieuwe dienst hoeven te leren kennen.

Er is ook wantrouwen. Het CBS meldt dat 63 procent van de volwassenen zich in 2025 veel zorgen maakte over privacyrisico's door het verzamelen van persoonlijke data. Mensen gebruiken AI wel, en ze verwachten eerlijke antwoorden. Noemt een assistent een verkeerd product of verouderde informatie, dan kost dat vertrouwen, ook voor de merken die erin staan.

Hoe een AI-assistent in apps producten en bedrijven kiest

De meeste assistenten werken volgens hetzelfde patroon, vaak retrieval augmented generation (RAG) genoemd:

1. De vraag wordt begrepen. „Iets voor mijn vader die van fietsen houdt, max 40 euro” wordt omgezet in kenmerken als categorie, prijs en interesse.
2. Gegevens worden opgehaald. De assistent zoekt in productdata, beschrijvingen, reviews en voorraad.
3. Het taalmodel schrijft een antwoord. Het kiest een paar opties en legt uit waarom ze passen.

Wat niet in de data staat, vindt de assistent niet. Een product zonder duidelijke eigenschappen valt eerder weg.

Buiten de eigen apps gebeurt hetzelfde. OpenAI en Stripe brachten in 2025 het Agentic Commerce Protocol uit, en Google lanceerde in januari 2026 het Universal Commerce Protocol, gesteund door onder meer Zalando. In maart 2026 verplaatste OpenAI het afrekenen in ChatGPT naar apps van winkels zelf. AI-agents gaan namens klanten zoeken, vergelijken en kopen.

Checklist: zichtbaar in AI-assistenten, in en buiten apps

Hoe een supermarkt of platform zijn assistent bouwt, bepaal jij niet. De informatie die je aanlevert en publiceert wel. Deze stappen helpen in de assistent van een platform en in algemene assistenten zoals ChatGPT en Gemini.

1. Maak productdata compleet. Vul bij platforms alle velden in: materiaal, maat, gebruik, doelgroep. Een assistent zoekt op eigenschappen.
2. Schrijf beschrijvingen voor vragen. Noem waarvoor iets geschikt is en voor wie, in gewone taal.
3. Werk aan reviews. Assistenten zoals die van bol gebruiken reviews om te bepalen wat bij een vraag past.
4. Houd je website op orde. Gebruik structured data voor producten, prijzen en openingstijden, zodat ook ChatGPT en Gemini je juist beschrijven.
5. Zorg voor één waarheid. Dezelfde naam, prijs en gegevens op je site, op platforms en in Google.

Begin bij de producten of diensten met de meeste omzet. Daar levert betere informatie het snelst iets op.

Veelgemaakte fouten

Denken dat dit alleen grote merken raakt, is de eerste fout. Een assistent op een platform kiest tussen alle verkopers, ook kleine. Vul je je productpagina half in, dan verdwijn je sneller uit de selectie.

Dan het schrijven voor zoekwoorden. Een titel vol losse termen helpt een taalmodel weinig. Een zin die uitlegt voor welke situatie een product bedoeld is, helpt wel, zoals „geschikt voor kleine balkons” of „voor beginners die thuis willen trainen”.

Verouderde informatie laten staan is fout nummer drie. Oude prijzen, vervallen acties of een verhuisde vestiging kunnen zo in een AI-antwoord belanden. Assistenten verzinnen soms ook zelf iets, een zogeheten hallucinatie. Duidelijke, consistente bronnen verkleinen die kans.

En tot slot: beloften kopen. Bureaus of tools die een vaste plek in AI-antwoorden garanderen, kunnen dat niet waarmaken, want geen enkel platform biedt zo'n garantie. Antwoorden verschillen per gebruiker, per moment en per formulering van de vraag.

Meten: noemt een AI-assistent je bedrijf?

Test eerst zelf. Stel in de apps die voor jouw branche tellen de vragen die je klanten stellen. Noteer of je product of bedrijf genoemd wordt, op welke plek en met welke uitleg. Herhaal dat elke maand met dezelfde vragen, want antwoorden wisselen. Een verzonnen voorbeeld: een fietsenwinkel vraagt elke maand in vijf apps naar „een goede e-bike voor woon-werkverkeer onder 2000 euro” en houdt bij welke merken en winkels genoemd worden.

Kijk ook naar algemene assistenten. Vraag ChatGPT, Gemini en Perplexity naar de beste aanbieder in jouw vak en regio. Met de gratis vermeldingscheck zie je of Perplexity je bedrijf noemt in je gemeente.

Bekijk verder je cijfers bij platforms. Veel verkoperportalen tonen vertoningen en klikken per product. Zakken die bij gelijke prijs en voorraad, dan kom je misschien minder vaak in voorstellen terecht. Leg je productinformatie naast die van concurrenten die wel genoemd worden: wat staat er bij hen dat bij jou ontbreekt?

Wat dit betekent voor jou

Verkoop je via platforms zoals bol of Zalando, dan bepaalt de kwaliteit van je productinformatie of een assistent je kiest. Heb je een lokaal bedrijf, dan speelt hetzelfde in ChatGPT, Gemini en Google: de assistent noemt een paar namen en legt uit waarom. Trucs helpen daar niet. Complete, consistente en eerlijke informatie wel. Begin met je tien belangrijkste producten of diensten en schrijf bij elk op voor wie het is, waarvoor en wat het kost. Zet dat op je site en op elk platform waar je actief bent, en controleer het elk kwartaal, zodat wat assistenten over je zeggen actueel blijft.

Conclusie

Met een AI-assistent in apps van supermarkten, webwinkels en banken kiezen klanten anders. Ze zien minder opties, met meer uitleg. Vaak kiezen ze binnen het gesprek zelf. Gevonden worden is daardoor minder de vraag dan goed beschreven worden, en dat vraagt vooral discipline: juiste productdata, duidelijke teksten, reviews en overal dezelfde gegevens. Hoe leesbaar je eigen website is voor AI, zie je met de gratis GEO-scan, inclusief waar je het eerst en het makkelijkst winst haalt.

Veelgestelde vragen

Wat is een AI-assistent in een app?

Een chatfunctie in de app van een winkel, platform of bank. Je stelt een vraag in gewone taal en de assistent antwoordt met uitleg en voorstellen, zoals recepten, producten of een overzicht van je uitgaven. Achter het venster zit een taalmodel dat gekoppeld is aan het assortiment, reviews of je eigen transacties.

Welke Nederlandse apps hebben een AI-assistent?

Bekende voorbeelden zijn de assistent in de Albert Heijn-app, de cadeau-assistent van bol, de Zalando Assistant en Finn van bunq. De AH-assistent bestaat sinds november 2024 en helpt met recepten en een boodschappenlijst. Er komen er snel meer bij, dus kijk zelf welke apps in jouw branche er een hebben.

Kan ik betalen om genoemd te worden door zo'n assistent?

Dat verschilt per platform. Sommige platforms combineren AI-suggesties met advertenties. Of je zonder te betalen genoemd wordt, hangt af van je productgegevens, reviews en hoe goed je product bij de vraag past. Een garantie op een plek bestaat niet, ook niet bij bureaus die dat beloven.

Moet een AI-assistent zeggen dat het een AI is?

Ja. Volgens de Europese AI-verordening moeten aanbieders vanaf 2 augustus 2026 zorgen dat mensen weten dat ze met een AI-systeem praten, tenzij dat al duidelijk is uit de situatie. Een chatvenster in de app van een supermarkt of bank valt daar ook onder.

Heb ik als klein bedrijf iets aan dit onderwerp?

Ja. Ook zonder eigen app word je beschreven door assistenten van platforms en door ChatGPT en Gemini. Hoe je daar verschijnt, hangt af van de gegevens op je website en op platforms. Kloppen je naam, prijzen en openingstijden overal, dan heeft een assistent iets om op te bouwen.

Bronnen

• RetailDetail: Albert Heijn lanceert AI-assistent in de Mijn AH-app (november 2024)
• Microsoft Source EMEA: Steijn, the AI assistant transforming meal planning for millions in the Netherlands (juni 2025)
• Zalando: Zalando brings its AI-powered assistant to all markets (oktober 2024)
• CBS: AI in de samenleving, ervaringen en opinies (februari 2026)
• Digital Commerce 360: OpenAI shifts checkout plans in agentic commerce strategy (maart 2026)
• Google: Universal Commerce Protocol, open standaard voor winkelen via AI-agents (januari 2026)
• Europese Commissie: AI-verordening (EU) 2024/1689, transparantieverplichtingen artikel 50