Wat is generatieve AI?
Generatieve AI maakt zelf iets nieuws: een tekst, een afbeelding, een stem, een muziekstuk of een video. Je geeft een opdracht en het model levert een resultaat, waar een spamfilter alleen sorteert. Je kent het van ChatGPT, Gemini en Copilot. Voor ondernemers heeft het twee kanten. Je zet het zelf in voor offertes, social media en beeld, en klanten laten een assistent opschrijven wie goed is in jouw vak en jouw regio.
Kort antwoord
Generatieve AI maakt op basis van een opdracht nieuwe inhoud: tekst, beeld, geluid of video. Het model heeft patronen geleerd uit grote hoeveelheden voorbeelden en bouwt daar iets nieuws mee. Wat eruit komt, klinkt aannemelijk en klopt niet altijd. Controleer feiten dus voordat je iets publiceert.
Wat is generatieve AI precies?
Het is een tak van kunstmatige intelligentie die inhoud maakt („generatief” betekent: iets voortbrengen). Bestaande tekst of foto's plakt het model niet over. Het bouwt een nieuw resultaat op uit patronen die het tijdens de training heeft geleerd.
AI die iets beoordeelt of herkent, werkt anders. Een systeem dat op een scan een afwijking markeert of een mail als spam aanmerkt, kiest tussen uitkomsten die al vastliggen. Generatieve AI schrijft of tekent iets wat er nog niet was.
Breed bekend werd het toen OpenAI op 30 november 2022 ChatGPT lanceerde, en sindsdien zijn er veel diensten bijgekomen. Achter de tekstkant zit een groot taalmodel. Hoe dat werkt, staat in Hoe werkt een LLM?
Waarom generatieve AI nu telt
Het CBS meldt dat in 2025 ongeveer 17 procent van de bedrijven met twee of meer werkzame personen AI gebruikte, tegen 13 procent in 2024. Bij bedrijven met 10 tot 50 werkzame personen was dat 27 procent. De cijfers over 2025 zijn voorlopig.
Technologie die tekst schrijft, zoals natuurlijke taalgeneratie, werd in 2025 door 8 procent van de bedrijven gebruikt. Beeldherkenning of beeldbewerking stond op 2 procent. Marketing en verkoop was volgens het CBS het vaakst genoemde doel, bij 35 procent van de bedrijven die AI gebruiken.
Tekst en marketing lopen dus voorop, beeld, geluid en video volgen. Voor een klein bedrijf valt er weinig in te halen, en je kunt in je eigen tempo uitzoeken wat bij je past.
Je klanten gebruiken dezelfde techniek om bedrijven te vergelijken. Vraagt iemand een assistent om een goede tandarts, accountant of bakker, dan krijgt hij een antwoord dat het model zelf heeft geschreven. Welke bedrijven daarin staan, is een nieuw stuk vindbaarheid. Lees er meer over in Wat is GEO?
Hoe werkt generatieve AI per soort inhoud?
Het model leert patronen uit veel voorbeelden en maakt daarna iets nieuws dat bij je opdracht past. Hoe dat gaat, verschilt per soort inhoud.
| Soort | Hoe het ontstaat | Zakelijk gebruik | Let op |
|---|---|---|---|
| Tekst | Het model voorspelt stap voor stap het volgende stukje tekst | Mails, offertes, productteksten | Verzonnen feiten |
| Beeld | Vaak diffusie: uit ruis wordt stap voor stap een beeld | Illustraties, achtergronden | Rechten, echtheid, fouten in details |
| Geluid | Het model maakt spraak of muziek na uit voorbeelden | Voice-over, telefoonmenu | Toestemming, stemklonen |
| Video | Beeld en beweging worden samen gegenereerd | Korte promovideo's | Labelen, kosten, kwaliteit |
Veel beeldmodellen gebruiken diffusie, een aanpak die Ho, Jain en Abbeel in 2020 beschreven. Het model leert ruis weg te halen en kan daardoor vanuit pure ruis een beeld opbouwen dat bij je beschrijving past. Meer praktijk vind je in AI-afbeeldingen maken.
Steeds meer modellen combineren soorten inhoud. Ze bekijken bijvoorbeeld een foto en praten erover. Dat heet multimodale AI.
Zo begin je met generatieve AI in je bedrijf
Begin klein, met werk dat je zelf goed kunt beoordelen. Dan zie je meteen of het klopt.
- Kies één terugkerende taak. Bijvoorbeeld een eerste concept van een nieuwsbrief of antwoorden op veelgestelde vragen.
- Schrijf een duidelijke opdracht. Noem doel, doelgroep, toon en lengte, en plak je eigen gegevens erbij. Tips staan in prompts schrijven.
- Controleer het resultaat. Check cijfers, namen, prijzen en beloftes, en pas toon en voorbeelden aan tot het bij jou past.
- Maak afspraken over gegevens. Voer geen persoonsgegevens van klanten in zolang je de voorwaarden niet kent.
- Noteer wat werkt. Bewaar goede opdrachten, zodat collega's ze ook kunnen gebruiken.
De Autoriteit Persoonsgegevens wijst erop dat de AVG ook geldt als je persoonsgegevens in een AI-dienst invoert.
Veelgemaakte fouten
Het gaat vaker mis bij het gebruik dan in de techniek.
- Ongelezen publiceren. Een model schrijft vloeiend, ook als het fout zit. Zie AI-hallucinaties.
- Massaproductie. Google ziet het op grote schaal maken van pagina's die vooral zoekresultaten moeten beïnvloeden als spam, of een mens of AI ze nu schrijft. Eén goede pagina is meer waard dan vijftig dunne.
- Anoniem en algemeen. Teksten zonder eigen voorbeelden, cijfers of ervaring lijken op die van concurrenten. Voeg toe wat alleen jij weet.
- Alles aan AI overlaten. Met gegenereerde afbeeldingen van echte mensen, medewerkers of resultaten kun je klanten misleiden. Wees eerlijk over wat gemaakt is.
- Rechten vergeten. Wie mag de uitkomst gebruiken? Dat hangt af van de voorwaarden van de dienst en van de wet, zie AI en auteursrecht.
Zichtbaar in AI-assistenten: meten wat AI over je schrijft
Klanten krijgen hun antwoorden steeds vaker van een AI-assistent. Meet dus hoe die assistenten je bedrijf beschrijven.
Stel in ChatGPT, Gemini en Perplexity een paar vragen zoals een klant dat zou doen. Noteer of je genoemd wordt, wat er over je staat en welke bronnen worden getoond. Herhaal dat na een paar weken, want antwoorden wisselen. Met de vermeldingscheck zie je of Perplexity je bedrijf noemt in jouw gemeente.
Een fout in een antwoord komt vaak uit een bron die het model las, zoals een oude bedrijvengids. Verbeter hem daar. Zet op je eigen website in gewone zinnen wie je bent, welke diensten je levert, in welk werkgebied en hoe klanten je bereiken, zodat een model dat zonder gokwerk kan overnemen.
Wat dit betekent voor jou
Expert worden hoeft niet, negeren kan ook niet meer. Gebruik generatieve AI voor concepten en voorbereidend werk en laat een mens de eindcontrole doen. Maak duidelijke afspraken over klantgegevens. Houd ook je website actueel en zorg dat je bedrijfsgegevens overal kloppen, want daaruit putten assistenten als ze over jou schrijven. Of dat lukt, meet je.
Conclusie
Generatieve AI maakt nieuwe inhoud: tekst, beeld, geluid en video. Het is breed beschikbaar en levert uitkomsten die aannemelijk klinken, al kloppen ze niet altijd. Gebruik het als snelle assistent met een mens als eindredacteur. En houd in de gaten wat dezelfde techniek over jou schrijft, met de gratis vermeldingscheck, of kijk met de GEO-scan hoe leesbaar je website is voor AI.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen AI en generatieve AI?
AI is de overkoepelende term voor systemen die taken uitvoeren waar normaal menselijke intelligentie voor nodig is. Generatieve AI is een onderdeel daarvan dat nieuwe inhoud maakt, zoals tekst of beeld. Een systeem dat alleen fraude opspoort of foto's classificeert, is AI maar niet generatief.
Is ChatGPT generatieve AI?
Ja. ChatGPT schrijft tekst die niet letterlijk ergens staat en is gebouwd op een groot taalmodel. Gemini, Claude en Copilot zijn andere voorbeelden. Voor beeld zijn er aparte modellen, al combineren veel apps tekst en beeld in één scherm.
Mag ik generatieve AI gebruiken voor teksten op mijn website?
Ja. Volgens Google is het gebruik van AI niet tegen de richtlijnen, het gaat om de kwaliteit en het nut voor de lezer. Massaal pagina's maken om te scoren in zoekmachines is volgens Google wel spam. Laat een mens de feiten controleren.
Kan generatieve AI fouten maken?
Ja. Modellen schrijven tekst die aannemelijk klinkt, en dat is iets anders dan juist. Ze kunnen cijfers, namen of bronnen verzinnen, en beeldmodellen maken soms vreemde handen of rare tekst in een afbeelding. Controleer alles wat klanten of juridische gevolgen kan raken.
Is generatieve AI veilig voor bedrijfsgegevens?
Dat hangt af van de dienst en je instellingen. Bij gratis consumentenversies kunnen invoer en gesprekken gebruikt worden om modellen te verbeteren. Zakelijke abonnementen geven meer afspraken. Voer geen klantgegevens in zolang je de voorwaarden niet kent.
Bronnen
- CBS, Bedrijven gebruiken AI vaakst voor marketing of verkoop, 2025
- Google Search Central, Google Search's guidance about AI-generated content
- Europese Commissie, AI Act: regels voor transparantie bij AI-gegenereerde content
- Autoriteit Persoonsgegevens, Generatieve AI en persoonsgegevens
- Ho, Jain en Abbeel, Denoising Diffusion Probabilistic Models, 2020 (NeurIPS)
- OpenAI, Introducing ChatGPT, 30 november 2022
- Stanford HAI, AI Index Report 2025